Onderaan deze pagina kan u het CANO-nieuws van de voorbije jaren raadplegen
 

Werk je in een jeugdhulpvoorziening? Vraag je je soms af waarom je dezelfde problemen ziet weerkeren bij kinderen, jongeren en hun gezinnen? Merk je dat die obstakels verder reiken dan hun individuele situatie? Wil je daar graag iets aan doen, maar weet je niet goed hoe?  Dan is 'politisering in de jeugdhulp: een kennismaking' misschien iets voor jou. 

Sam vzw en CANO bieden in het najaar twee keer een kennismaking aan rond politisering in de jeugdhulp.  De workshop geldt voor iedereen betrokken op en binnen jeugdhulp (begeleiders, ondersteunende functies, leidinggevenden,...). De cahiers politiserend handelen worden meegeleverd. 
Details en inschrijvingsmodaliteiten: 

• 12 oktober 2026: Politisering in de jeugdhulp, een kennismaking | samvzw 
• 23 november 2026: Politisering in de jeugdhulp, een kennismaking | samvzw

Op 19 juni lichtten de collega's van Bethanie de methode van procesgericht werken toe. Binnen dit type begeleidingswerk ligt de focus op het proces, inzet op de relatie en de overtuiging dat de oplossing van de jongeren en gezinnen komt.  De 4-stoelenmethodiek is een manier om je hierover meer bewust te worden.  Ze vertrekt vanuit een geraaktheid als hulpverlener, los van de inhoud, en gaat na wat dan verder nodig is om je te oriënteren in de begeleiding. 

Op 24 april zat de intervisieploeg samen met het Ministerie van Jeugdzaken - een samenwerkingsverband van 3 organisaties in de Kempen, waaronder CANO Cirkant.  Het Ministerie van Jeugdzaken is o.m. gekend als trekker van de Dag van de Jeugdzorg.  Opzet van de bijeenkomst was om de motieven en aanpak van deze dag toe te lichten.  Symbolisch worden mensen gevraagd om op 12 maart hete bliksem te bereiden, een populaire maaltijd in jeugdhulpvoorzieningen.  Het is tevens een oproep tot solidariteit en positieve beeldvorming op jongeren in de jeugdhulp. Dit jaar werd ook met een warme schotel hete bliksem en zoveel mogelijk virtuele bliksems richting Kabinet gestapt als vorm van politiserende actie. 

Onder de nieuwe naam Move a-head (hiervoor Move it!XS of CANO-sportdag) organiseerde G-Sport Vlaanderen op 10 april opnieuw dé sportdag voor jongeren tussen 12 en 25 jaar uit jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg en verenigingen waar armen het woord nemen.  De organisatie kwam deze keer mede tot stand met Club Brugge Foundation.  Deelnemers konden 4 workshops naar keuze volgen en zich uitleven op de sportterreinen van Aalter. 

SAM (Steunpunt Mens & Samenleving) bracht i.s.m. UCLL Research & Expertise 4 cahiers uit die politisering in het sociaal werkveld kracht bijzetten.  CANO Vlaanderen schreef mee aan het cahier 'politisering in de jeugdhulp'.  Het boekje is een leidraad om met je team stapsgewijs politiserend aan de slag te gaan.  Het geeft praktijkvoorbeelden en methodieken mee om individuele verhalen om te zetten in collectieve kwesties.  
De cahiers werden ondertussen voorgesteld op de fora Sterk Sociaal Werk Vlaams-Brabant en West-vlaanderen.
Hier kan je een indruk lezen over de voorstelling in Heverlee op 27/1.

Je kan de cahiers lezen en gratis downloaden op de website van SAM vzw

• Samen het verschil maken
• Politisering in de jeugdhulp
• Verandering van onderuit
• Stimulerende en remmende factoren

Op 6 februari was de intervisieploeg uitgenodigd in de Kleinschalige Wooneenheid CoHo (Co-housingproject) van vzw Stappen in Gentbrugge.  Jongeren wonen er samen onder 1 dak en delen een gemeenschappelijke keuken en living. Met dit aanbod zet Stappen zich (o.m.) in om jongeren te ondersteunen in de stap naar alleen wonen, ondersteund door hun netwerk. De intervisieploeg deelde ervaringen, tips en aandachtspunten in de begeleiding aan jongeren die zelfstandig gaan wonen. 

"Ik ben hier ook is een mini-documentaire over en door vier Kortrijkse jongeren. Hun verhalen gaan over vallen en opstaan, over zoeken naar een plek in de wereld en over de kracht om opnieuw te beginnen.  Ze tonen dat ze meer zijn dan hun rugzak, en dat elke stap vooruit telt". 

De kortfilm kwam tot stand in een samenwerking tussen Quindo, het Oranjehuis (Jongeren met een vluchtverhaal en Atoom80) en het Productiehuis.

Op 11 december sloten Minor-Ndako en Juna vzw op feestelijke wijze hun jubileumjaar af in de KVS in Brussel.  Hun bestaansreden, 25 jaar geleden ontstaan, is actueler dan ooit.  Op hun website vind je meer info over de rijke historiek en impact van deze organisaties. 

De administratieve zetel van De Wissel, samen met de Shelter, Colombus en Cardio+ (Adem vzw), vonden hun intrek in een voormalig klooster in de Parkstraat in Leuven.  Deze nieuwe locatie, gelegen in het centrum van de stad, biedt mogelijkheden om zich in de samenleving te verweven en in ontmoeting te gaan.  

Riet Ory, Dominique Willaert en Kurt Peleman daagden onze gedachten uit op de zesde editie van CANO labo die ging over verandering.  Een greep uit hun lezingen:

• Spelen we het systemische spel: zijn we architect of onderaannemer?
• Kom van je eiland
• Denk collectief, handel in diensten
• Van: doe ik het goed? Naar: hoe maak ik het verschil?
• Wees wakkere collega's
• Zet in op verbeeldingsarbeid (Heimler, Human Social Functioning)
• Geef ruimte aan luisteren - verandering gaat gepaard met rouw
• Zoek onderhandelingsruimte
• Wat is er deze week gebeurd dat je niet verwacht had? 
• Word verliefd op het probleem (ipv het snel op te lossen)
• Stel (subsidieoverschrijdende) ambities
• Ga (veel) diverser
• What are you preparing to do now? 

Op 29 september, haar tweeëntwintigste verjaardag, kreeg Nicoline euthanasie.  Begin deze zomer, nam Nicoline contact op met Parcoeur (die ook Chelsea's Blues regisseerde nalv Life Story Work-traject binnen CANO Vlaanderen nvdr).  Na vele jaren in de hulpverlening ging het nog steeds niet beter met haar.  Nu zat ze in het laatste deel van een traject naar euthanasie.  Nicoline schreef: "Ik wil graag mijn verhaal delen zodat mensen na mijn dood kunnen zien hoe ik in het leven stond en wat ik allemaal heb geprobeerd."  Ze wilde vooral aandacht vragen voor het feit dat er -ondanks alle inspanningen- nog steeds hiaten zijn in de geestelijke gezondheidszorg en dat er meer zorg moet komen voor mensen zoals zij.   
Om haar te helpen deze boodschap te verspreiden, werd ze half augustus geïnterviewd met haar ouders als getuigen. 

Twee collega's van Minor-Ndako lichtten op 6 juni de procedure tot gezinshereniging toe aan de intervisieploeg.    Omwille van de grote nood (o.m. complexe materie, versnipperde info, kruising van juridische en pedagogische materie) heeft de organisatie voor zichzelf een visie, kader en handvaten ontwikkeld om een aanvraag tot gezinshereniging te begeleiden. 
Minor-Ndako is opgericht in 2000 voor de opvang en begeleiding van buitenlandse niet-begeleide minderjarigen.  Niet lang na de oprichting kwam de vraag om de expertise met andere culturen om te zetten naar een aanbod voor kinderen uit Brussel. 

Op 3 april trok de intervisieploeg naar Jongerenwerking Pieter Simenon in Lommel.  In september 2023 werd hun nieuwbouw, een ontwerp van B-ILD, voor het eerst in gebruik genomen. Het ontwerpproces alsook de geest achter het ontwerp (o.m. reflectie van de CANO-missie) werden toegelicht. Typerend is "het erf", de binnenplaats die zorgt voor ontmoeting en verbinding voor wie op de site rondloopt.  Ook de vernieuwde 'samenlevingsovereenkomst' voor de jongeren kreeg sinds de verhuis een update.  

De jongerencluster Yidam & Yugen van Psychiatrisch Centrum Gent/Sleidinge leidde op 28 februari de intervisie met als thema 'cultuursensitief werken met jongeren en gezinnen'. A.d.h.v. casusbespreking werden antwoorden gezocht in de omgang met verschillende verwachtingen en mandaten in begeleidingstrajecten. 

17 april vond voor de 10e maal op rij dè sportdag plaats voor jongeren en begeleiders uit jeugdzorg, GGZ en jongerenafdelingen van armoedeverenigingen. De 250 deelnemers konden 4 sportsessies naar keuze bijwonen in De Nekker te Mechelen. De organisatie kwam tot stand tussen G-Sport Vlaanderen en Piet de Boer, G-sportambassadeur van de stad Mechelen en voetbalicoon van KV Mechelen.  Als extraatje kregen alle deelnemers een hoodie mee en werden 8x 4 tickets verloot voor een match van KV Mechelen.  Ook de winnaars van de penaltycup (met de eerste keeper van de beloften in de goal) kregen een wedstrijd T-shirt mee naar huis. 

Aan de start van elk CANO-werkingsjaar (1 april) legt het CANO-samenwerkingsverband krachtlijnen vast die de focus en inhoud voor het komende jaar bepalen. 

Rechtenbenadering

'...de kijk op mensenrechten geldt als referentie- en handelingskader, met bijzondere aandacht voor sociale grondrechten en de rechten van het kind'.  Dit uitgangspunt werd in 2021 voor het eerst vermeld in het CANO-protocol en in 2025 herbevestigd tijdens het uitschrijven van de CANO-ambities. Als samenwerkingsverband ijveren we voor een samenleving met toegang tot sociale grondrechten voor elke jongere en jongvolwassene.  Hierin gaan we breder dan 1 op 1 begeleiding.  Structurele inbreuken willen we aanhangig maken door (o.m.) politiserend te werken.  

Een groep CANO-medewerkers maakte begin 2025 concreet kennis met het afwegingskader van politiserend werken.  Deze vormingsdag, o.l.v. Bart Van Bouchaute en Elke Plovie, stimuleert om het proces van politiserend werken verder uit te rollen binnen het samenwerkingsverband en binnen de CANO's. 
In een volgende fase willen we: 

• vervolgstappen onderzoeken in de verdere uitwerking van politiserend werken;
• op vraag en in samenwerking met SAM vzw de eerste politiserende praktijken binnen de CANO's neerschrijven in een cahier over 'jeugdhulp en politiserend werken';
• specifiek aandacht geven aan drie thema's: leerrecht, dak- en thuisloosheid bij kinderen en jongeren i.s.m. Dakuzie, de precaire leefsitaties van niet-begeleide minderjarige vluchtelingen die slachtoffer zijn van mensenhandel.

Protocol & kwaliteit: cijfermatige impact
Sinds 2021 maken we de impact en uitgangspunten van CANO zichtbaar.  Waar mogelijk, wordt een (academische) partner betrokken i.f.v. onderzoek.  De wijze van dataverzameling (cijfers en verhalen van trajecten) wordt afgewisseld.  Tussen 2021 en 2025 werden levensverhalen uitgewerkt a.d.h.v. de methode van Life Story Work i.s.m. Prof. Veerle Soyez.  In 2025-2026 willen we de aanzet doen om visie-gedreven cijfermateriaal te verzamelen. We doen dit o.m. voor een overheid om ons kritisch te laten bevragen (inspiratie en verduidelijking van complexiteit) en i.f.v. zelfreflectie. 

 Ambitie en identiteit

Tussen 2023 en 2025 doorliepen de 14 CANO-organisaties een gezamenlijke ambitie- en identiteitsoefening. Het resultaat is een ambitiedocument met 3 strategische doelstellingen die gaandeweg (en komende jaren) geïmplementeerd worden.  Dit gebeurt door de principes inhoudelijk te vertalen op niveau van de CANO-structuur (staf- en directieoverleg, intervisiegroep).
Nu de ambitietekst er ligt, krijgen twee zaken specifiek aandacht: (1) het resultaat van de identiteitsoefening wordt geblend met de groeitekst van de werkgroep 'CANO & samenleven' (werkgroep 2018); (2) als samenwerkingsverband blijven we het belang van vloeibare trajecten (doen wat nodig is) aanstippen en ijveren we mee voor een financieringsmodel die dit mogelijk maakt.

CANO de Poule
CANO de Poule, ontstaan in 2020, is de verzamelnaam voor een aanbod van alternatieven op geslotenheid en beslotenheid, TO-plekken in binnen -en buitenland en verblijfsvormen die meer in de samenleving vervat zitten. 
De uitwerking krijgt vorm d.m.v. een Stuurgroep van 7 CANO's en een Lerend Netwerk met een intervisiestructuur.  Mits blijvende focus op de doelstellingen en operationalisering van de Poule, is het format na 5 jaar matuur genoeg om te verduurzamen.  Tegelijk stellen we vast dat dit de enige Vlaamse intervisietafel is rond ondersteunende begeleiding.  Het lijkt zinvol om de link naar het Agentschap warm te houden en de betekenis van deze module voor de jeugdhulp verder te exploreren.

Ongedefinieerde krachtlijn
Er wordt ruimte gemaakt voor een thema dat zich tijdens het CANO-werkingsjaar aandient en (al dan niet) voor iets radicaal kan staan.

Voor het derde jaar op rij verdiepten de CANO's zich in hun rol om, naast het individuele begeleidingswerk, te sleutelen aan de randvoorwaarden van een rechtvaardige samenleving. Vertrekpunt voor de vormingsdag politiserend werken waren trajecten van jongeren waarover verontwaardiging heerst of onrecht in wordt ervaren. In een volgende stap bespraken we strategieën om de aangeraakte kwesties zichtbaar te maken, alsook wat voor- en nadelen waren hieraan verbonden. Bart Van Bouchaute en Elke Plovie die de vorming leidden, ontstaken een activistisch vlammetje... Van collega's vernamen we nadien dat ze het 'mandaat voelden' om op een structurele wijze naar begeleidingswerk te kijken, alsook dat er meer bewustzijn was ontstaan rond processen van macht en tegenmacht en hoe we elkaar nodig hebben om positieve zaken structureel aan te pakken. Wordt vervolgd!